හෙළ වෛද්‍ය පුස්තකාලය
පරම්පරාවෙන් පරම්පරාවට පැමිණි දේශීය වෛද්‍ය දැනුම — ශ්‍රී ලාංකේය වෛද්‍ය ග්‍රන්ථ, කසාය හා පාන, තෛල, චූර්ණ, සංස්කෘත / පාලි ශ්ලෝක සහ පැරණි මුද්‍රිත වෙද පොත්වල මුල් පාඨ. සෑම ලිපියකටම එහි මූලාශ්‍රය සඳහන් කර ඇති අතර, තහවුරු කළ නොහැකි දේ ඇතුළත් කර නැත.
- 20ග්‍රන්ථ
- 11වට්ටෝරු
- 7ශ්ලෝක
- 48පැරණි පොත් පාඨ
පුස්තකාලය පිරික්සන්න
66 ලිපි
කසාය සහ පානපස් පංගුවPaspanguwaප්‍රධාන ද්‍රව්‍ය පහකින් (“පස් පංගුව”) සෑදෙන ප්‍රසිද්ධ ශ්‍රී ලාංකේය පාරම්පරික ඖෂධීය පානය.කසාය සහ පානකොත්තමල්ලිKoththamalliසෙම්ප්‍රතිශ්‍යාවට ගෙදරදීම සාදන කොත්තමල්ලි හා ඉඟුරු පානය.කසාය සහ පානබෙලිමල් පානයBelimalවියළි බෙලි මල්වලින් සාදන සිසිල් ගතියක් ඇති සාම්ප්‍රදායික පානය.කසාය සහ පානරණවරා පානයRanawaraරණවරා මල් හා මල් කැකුළුවලින් සාදන පානය — සාමාන්‍ය තේ වෙනුවට බොහෝ දෙනා පානය කරයි.කසාය සහ පානපොල්පලාPolpalaවකුගඩු හා මුත්‍රා ගැටලු සඳහා සාම්ප්‍රදායිකව යොදන පානය — දිගුකාලීන භාවිතය ගැන අවවාදයක් සහිතයි.කසාය සහ පානඉරමුසු පානයIramusuඉරමුසු මුලින් සාදන, බොහෝ විට සිසිල් කර පානය කරන සාම්ප්‍රදායික පානය.ආහාර සහ කැඳගොටුකොළ කැඳ (කොළ කැඳ)Kola kendaඋදෑසන හකුරු කැබැල්ලක් සමඟ උණුසුම්ව පානය කරන ශ්‍රී ලාංකේය ඖෂධීය කැඳ.කල්ක සහ චූර්ණත්‍රිඵලාTriphalaඅරළු, බුළු, නෙල්ලි යන ඵල තුනෙන් සාදන ප්‍රසිද්ධ චූර්ණය.තෛල සහ පත්තුපිණ්ඩ තෛලයPinda Tailaදැවිල්ල සහිත ඉදිමුණු සන්ධි වේදනාවට බාහිරව ගල්වන තෛලය.තෛල සහ පත්තුනාල්පාමරාදි තෛලයNalpamaradi Tailaසමේ රෝග සඳහා අභ්‍යංගයට (සම්බාහනයට) යොදන තෛලය — කේරළ සම්ප්‍රදායේ සූත්‍රයකි.තෛල සහ පත්තුමහා නාරායණ තෛලයMahanarayana Tailaවාත රෝග සඳහා බාහිරව ගල්වන, ද්‍රව්‍ය 50ක් පමණ ඇති ප්‍රසිද්ධ තෛලය.ශ්ලෝක සහ මූලධර්මරෝගය හා ආරෝග්‍යය — දෝෂ සමතුලිතතාවඅෂ්ටාංග හෘදය, සූත්‍රස්ථානය 1.20දෝෂවල අසමතුලිතතාව රෝගයයි; දෝෂ සමතුලිතව පැවතීම ආරෝග්‍යයයි. රෝග ආකාර දෙකකි — ශරීරය තුළින්ම හටගන්නා (නිජ) සහ පිටතින් පැමිණෙන (ආගන්තුක).ශ්ලෝක සහ මූලධර්මආයුර්වේදයේ අරමුණචරක සංහිතාව, සූත්‍රස්ථානය 30.26මෙම ශාස්ත්‍රයේ අරමුණ නිරෝගී අයගේ සෞඛ්‍යය රැකීම සහ රෝගීන්ගේ රෝග සමනය කිරීමයි.ශ්ලෝක සහ මූලධර්මප්‍රතිකාරයේ කුළුණු හතර (චතුෂ්පාදය)චරක සංහිතාව, සූත්‍රස්ථානය 9.3 (අෂ්ටාංග හෘදය සූ. 1.27 හි පළමු පේළියද සමානයි)වෛද්‍යවරයා, ඖෂධය, උපස්ථායකයා (හෙද/සාත්තුකරු) සහ රෝගියා යන කොටස් හතර, එක එකක් නිසි ගුණවලින් යුක්ත වූ විට රෝගය සුව වීමට හේතු වේ.ශ්ලෝක සහ මූලධර්මධාතු සමතුලිතතාව — සැපය හා දුකචරක සංහිතාව, සූත්‍රස්ථානය 9.4ධාතුවල අසමතුලිතතාව රෝගයයි; ඒවායේ සමතුලිතතාව ස්වභාවික (නිරෝගී) තත්ත්වයයි. ආරෝග්‍යය සැපය ලෙසත්, රෝගය දුක ලෙසත් හැඳින්වේ.ශ්ලෝක සහ මූලධර්මආරෝග්‍යය — ජීවිතයේ ඉලක්ක හතරේ මූලයචරක සංහිතාව, සූත්‍රස්ථානය 1.15ධර්මය, ධනය (අර්ථ), කාමය හා මෝක්ෂය යන ඉලක්ක හතරටම උතුම්ම මූලය ආරෝග්‍යයයි.ශ්ලෝක සහ මූලධර්මනිරෝගී පුද්ගලයාගේ ලක්ෂණ (ස්වස්ථ)සුශ්‍රැත සංහිතාව, සූත්‍රස්ථානය 15.41දෝෂ, ජීර්ණ ගින්න (අග්නි), ධාතු හා මල ක්‍රියා සමතුලිතව ඇති, ආත්මය, ඉන්ද්‍රිය හා මනස ප්‍රසන්නව සතුටින් ඇති පුද්ගලයා ස්වස්ථ (නිරෝගී) යැයි කියනු ලැබේ.ශ්ලෝක සහ මූලධර්මආරෝග්‍යා පරමා ලාභාධම්මපදය, ගාථා 204 (සුඛ වග්ගය)නිරෝගී බව උතුම්ම ලාභයයි; ලද දෙයින් සතුටු වීම උතුම්ම ධනයයි; විශ්වාසය උතුම්ම ඥාතියායි; නිර්වාණය උතුම්ම සැපයයි.ගැබිනි හා ප්‍රසූති චිකිත්සාගැබ්ලත් මාස දහයට ආරක්ෂාවපැරණි පොතේ පාඨය · පිටු 1–2ගැබ් ගත් පළමු මසේ සිට දසවන මස දක්වා එක් එක් මසට පොතේ දක්වා ඇති ලක්ෂණ, බෙහෙත් හා පිදේනි.ගැබිනි හා ප්‍රසූති චිකිත්සාගර්භිණියගේ වමනයටපැරණි පොතේ පාඨය · පිටු 2ගැබිනි මවගේ වමනයට පොතේ දක්වා ඇති කසාය.ගැබිනි හා ප්‍රසූති චිකිත්සාප්‍රසූතයට බෙහෙත් (පද්‍ය)පැරණි පොතේ පාඨය · පිටු 2–3ප්‍රසූතය පහසු කිරීම, ඉස් ගැල්වීම, බඩ මළ කුණ වැටීම, දුම හා විලි වැඩිවීමට කැඳ ගැන කවි.ගැබිනි හා ප්‍රසූති චිකිත්සාප්‍රසූතයට ආලේප, අඳුන හා ගුරුකම්පැරණි පොතේ පාඨය · පිටු 3–4ප්‍රසූතයට ආලේප, අඳුන, ගුරුකම් (මන්ත්‍ර) හා ගර්භය රැකීමට පොතේ දක්වා ඇති ක්‍රම.ගැබිනි හා ප්‍රසූති චිකිත්සාවැදෑමස් වැටීමටපැරණි පොතේ පාඨය · පිටු 4–5වැදෑමස (placenta) නොවැටී සිටින විට පොතේ දක්වා ඇති කවි හා ක්‍රම.ගැබිනි හා ප්‍රසූති චිකිත්සාමූඪ ගර්භ ලක්ෂණ හා ප්‍රසූත පිළියම්පැරණි පොතේ පාඨය · පිටු 5මූඪ ගර්භයේ (අසීරු ප්‍රසූතිය) ලක්ෂණ, සාධ්‍ය-අසාධ්‍ය බව හා පොතේ පිළියම්.ගැබිනි හා ප්‍රසූති චිකිත්සාගර්භිණී ජ්වර, අතිසාර, ඉක්කා හා ඡර්දිපැරණි පොතේ පාඨය · පිටු 5–6ගැබිනි මවගේ උණ, අතිසාරය, සොප, ඉක්කාව හා වමනයට පොතේ දක්වා ඇති කසාය.ගැබිනි හා ප්‍රසූති චිකිත්සාගැබිනි වාත රුජා, අජීර්ණ හා ප්‍රමේහපැරණි පොතේ පාඨය · පිටු 6ගැබිනි මවගේ වාත රුජා, කුස රුජා, අජීර්ණය හා ප්‍රමේහයට කසාය හා චූර්ණ.ගැබිනි හා ප්‍රසූති චිකිත්සාප්‍රසූතියගේ රෝග හා වසතිහෙදයපැරණි පොතේ පාඨය · පිටු 7ප්‍රසූත වේදනා, ගබ්සාවකදී ලේ යාම, ප්‍රසූතියගේ කුස රුජා, දාහය, ජ්වරය හා වසතිහෙදයට පොතේ පිළියම්.ඇස් රෝග (නේත්‍ර චිකිත්සා)අක්ෂි රෝගයට නස්‍ය හා ඇසරදයටපැරණි පොතේ පාඨය · පිටු 8සියලු අක්ෂි රෝගවලට නස්‍ය තෛලය (සංස්කෘත පාඨය සමඟ) හා ඇසරදයට පොට්ටනි තැවීම.ඇස් රෝග (නේත්‍ර චිකිත්සා)ඇසට අඳුන හා බිබිලි ගෙඩිපැරණි පොතේ පාඨය · පිටු 8ඇසට ගාන අඳුනක් හා බිබිලි ගෙඩි සඳහා පොතේ ක්‍රම.ඇස් රෝග (නේත්‍ර චිකිත්සා)නයන රෝගයට කැඹිලි හා තැඹිලි කසායපැරණි පොතේ පාඨය · පිටු 8–9සියලු ඇස් රෝගවලට පානය කරන කැඹිලි කසාය හා තැඹිලි කසාය.ඇස් රෝග (නේත්‍ර චිකිත්සා)නේත්‍ර රෝගාදියට ත්‍රිඵලාදි මෝදකයපැරණි පොතේ පාඨය · පිටු 9පොතේ දක්වා ඇති ත්‍රිඵලාදි මෝදක සංස්කෘත ශ්ලෝකය.ඇස් රෝග (නේත්‍ර චිකිත්සා)පිත, සෙම හා ලේ නිසා වූ නෙත් රෝගපැරණි පොතේ පාඨය · පිටු 9–10ඇසට අඳුනක්, ඇස් රුජාවට ආලේපය, පිතින්, සෙමෙන් හා ලෙයෙන් වූ නෙත් රෝග, සියලු නෙත් රෝග හා කබට.ඇස් රෝග (නේත්‍ර චිකිත්සා)සියළු නෙත් රෝගයට ඝෘතයපැරණි පොතේ පාඨය · පිටු 10අනන්ත ඝෘතය ගැන සංස්කෘත ශ්ලෝකය සහ ඇසේ කබට ආලේපය.ඇස් රෝග (නේත්‍ර චිකිත්සා)ඇසේ සියලු රෝගයට ගුලිය සහ පත්තුව (පද්‍ය)පැරණි පොතේ පාඨය · පිටු 11ඇසේ දඬු ඇනුනාට ආලේපය සහ ඇසේ සියලු රෝගයට ගුලිය හා පත්තුව ගැන කවි.ඇස් රෝග (නේත්‍ර චිකිත්සා)ඇසේ උපන් පනුවන්ට (පද්‍ය)පැරණි පොතේ පාඨය · පිටු 11–12ඇසේ පනුවන්ට හා ඇඳිරි, කාච ආදියට පොතේ කවි.ඇස් රෝග (නේත්‍ර චිකිත්සා)ඇසේ සියලු ලෙඩට පළකරල් සහ පත්තුවපැරණි පොතේ පාඨය · පිටු 12ඇසේ සියලු ලෙඩට පළකරල් සහ පත්තුව ගැන කවි.ඇස් රෝග (නේත්‍ර චිකිත්සා)ඇස් රුජාව — ලකුණු, පිඹීම, තැවීම හා පුරවලිපැරණි පොතේ පාඨය · පිටු 12–13ඇස් රුජාවේ ලකුණු සහ පිඹීම, තැවීම හා පුරවලි ගෑම ගැන පොතේ ක්‍රම.ඇස් රෝග (නේත්‍ර චිකිත්සා)ඇස සේදීම හා ඇස තැලීමපැරණි පොතේ පාඨය · පිටු 13ඇස සේදීමට කසාය සහ ඇස තැලුනු විට හා කටු ඇනුනු විට පොතේ ක්‍රම.ඇස් රෝග (නේත්‍ර චිකිත්සා)ඇස් පොල හා සියලු රෝගයට අඳුනපැරණි පොතේ පාඨය · පිටු 14ඇස් පොලට ගෑමට හා සියලු නෙත් රෝගවලට ගුලි අඳුනක් සෑදීම.ඇස් රෝග (නේත්‍ර චිකිත්සා)පනු කැවිල්ල, ඇසේ වණය, කබ හා පටලයපැරණි පොතේ පාඨය · පිටු 14ඇසේ පනු කැවිල්ල, වණය, කබ හා නොකැපෙන පටලයට පොතේ ක්‍රම.ඇස් රෝග (නේත්‍ර චිකිත්සා)ඇස රත, ඉදිමුම හා තැලුම්පැරණි පොතේ පාඨය · පිටු 15ඇස රත ඉදිමුම්ට පැලැස්තරය, රත අතට ගැනීම, ඇස් විරේචනය හා තැලුනු ඇසට පුරවලි.නාසය හා හිස (ඝ්‍රාණ රෝග)ඝ්‍රාණ රෝග චිකිත්සා — නාසයට උරණ කුඩුපැරණි පොතේ පාඨය · පිටු 16නාසයට උරණ කුඩු හා ඝ්‍රාණ රෝගයට පොතේ දක්වා ඇති ක්‍රම.නාසය හා හිස (ඝ්‍රාණ රෝග)සන්නිරදට මුදුන්පත්තුව හා සන්නි කුඩුපැරණි පොතේ පාඨය · පිටු 16සන්නි, උණ, ඉස රදය හා සෙම් පිරීමට නාසයට පිඹින කුඩු.ඇස් රෝග (නේත්‍ර චිකිත්සා)ඇස්වෙද පොත — ආරම්භක වන්දනා කවිපැරණි පොතේ පාඨය · පිටු 1බුදුන්, දහම හා සඟුන් වන්දනා කරමින් පොත අරඹන කවි (පිටපතේ කොටසක් හානි වී ඇත).ඇස් රෝග (නේත්‍ර චිකිත්සා)තුන් දොසින් උපන් ඇස් රෝග ලක්ෂණ හා වාත ඇස් ලෙඩපැරණි පොතේ පාඨය · පිටු 1–2වාත, පිත, සෙම අනුව ඇස් රෝග හඳුනාගැනීම සහ වාතෙන් උපන් ඇස් ලෙඩට බෙහෙත්.ඇස් රෝග (නේත්‍ර චිකිත්සා)පිතින් උපන් ඇස් ලෙඩපැරණි පොතේ පාඨය · පිටු 2–3පිතින් උපන් ඇස් ලෙඩේ ලක්ෂණ හා බෙහෙත් කවි.ඇස් රෝග (නේත්‍ර චිකිත්සා)සෙමෙන් උපන් ඇස් ලෙඩපැරණි පොතේ පාඨය · පිටු 3සෙමෙන් උපන් ඇස් ලෙඩේ ලක්ෂණ හා බෙහෙත් කවි.ඇස් රෝග (නේත්‍ර චිකිත්සා)සෙම්පිත් ඇස් ලෙඩපැරණි පොතේ පාඨය · පිටු 3–4සෙම හා පිත එක්ව උපන් ඇස් ලෙඩේ ලක්ෂණ හා බෙහෙත්.ඇස් රෝග (නේත්‍ර චිකිත්සා)රතසුද බිබිලි ආදියටපැරණි පොතේ පාඨය · පිටු 4ඇසේ රත, සුද හා බිබිලි සඳහා කවි.ඇස් රෝග (නේත්‍ර චිකිත්සා)වාසෙම් ඇස් ලෙඩපැරණි පොතේ පාඨය · පිටු 4–5වාතය හා සෙම එක්ව උපන් ඇස් ලෙඩේ ලක්ෂණ හා බෙහෙත්.ඇස් රෝග (නේත්‍ර චිකිත්සා)මස්දළු, රතසුද ඉදිමුම හා ඇසරදටපැරණි පොතේ පාඨය · පිටු 5ඇසේ මස්දළු, රත ඉදිමුම හා ඇසරදයට කවි.ඇස් රෝග (නේත්‍ර චිකිත්සා)රත්ඉරි, රත් පටල හා ඇස රතටපැරණි පොතේ පාඨය · පිටු 6–7ඇසේ රතු ඉරි, රත් පටල හා රත සඳහා කවි.ඇස් රෝග (නේත්‍ර චිකිත්සා)ඇසේ සුදටපැරණි පොතේ පාඨය · පිටු 7–9ඇසේ සුද (සුදු පටල) ගැලවීමට පොතේ දක්වා ඇති කවි.ඇස් රෝග (නේත්‍ර චිකිත්සා)රත හා ඉදිමීමට සහ සියළු ඇස් ලෙඩටපැරණි පොතේ පාඨය · පිටු 9රත, ඉදිමුම හා සියලු ඇස් ලෙඩට කවි.ඇස් රෝග (නේත්‍ර චිකිත්සා)ඇස කඳුළු ආදියට සහ තවත්පැරණි පොතේ පාඨය · පිටු 9–10ඇසේ කඳුළු, බිබිලි, මැසි පෙනීම හා අඳුරු පෙනීමට කවි.ඇස් රෝග (නේත්‍ර චිකිත්සා)ඕල දහඅටෙන්වූ ඇස් ලෙඩටපැරණි පොතේ පාඨය · පිටු 10‘ඕල දහඅට’ නමින් හැඳින්වෙන ඇස් ලෙඩ වර්ගවලට කවි.ඇස් රෝග (නේත්‍ර චිකිත්සා)තුන්සිය විස්සක් ඇස් ලෙඩට, ඇඳිරි හා පටලපැරණි පොතේ පාඨය · පිටු 11ඇස් ලෙඩ 320කට, ඇඳිරි මල් පටල හා උල්වාරං ඉළුක් පටලවලට කවි.ඇස් රෝග (නේත්‍ර චිකිත්සා)ඇසේ පනුවන්ටපැරණි පොතේ පාඨය · පිටු 11–12ඇසේ පනුවන් හා නීලකාසි, නාග පටල ආදියට කවි.ඇස් රෝග (නේත්‍ර චිකිත්සා)නාග පටල පුරවලියම හා රැකනටපැරණි පොතේ පාඨය · පිටු 12–13නාග පටල පුරවලියම, රැකන හා රතසුද මල්පුපයට කවි.ඇස් රෝග (නේත්‍ර චිකිත්සා)සැම ඇස් ලෙඩට තෙපුල්පැරණි පොතේ පාඨය · පිටු 14පොට්ටනි බැඳ ඇසට ‘තෙපුල්’ කිරීමේ ක්‍රම ගැන කවි.ඇස් රෝග (නේත්‍ර චිකිත්සා)දිව්‍යරාජ තෙපුල හා ඇසේ රොඩු, විගෙඩිපැරණි පොතේ පාඨය · පිටු 15දිව්‍යරාජ තෙපුල, ඇසේ රොඩු ඇදීම, විගෙඩි ඇනුනු විට හා යහුනු ගැලවීමට කවි.ඇස් රෝග (නේත්‍ර චිකිත්සා)විගෙඩි ආදිය ඇනුනාට — නස්‍ය හා දිව්‍යරාජ චූර්ණයපැරණි පොතේ පාඨය · පිටු 16ඇසට විගෙඩි ඇනුනු විට ඇසට පිඹීම හා නාසයට උරණ කුඩු ගැන කවි.ඇස් රෝග (නේත්‍ර චිකිත්සා)ඇසේ සියළු ලෙඩටපැරණි පොතේ පාඨය · පිටු 16–17රජවරුන්ට හා අනෙක් අයට ඇසේ සියලු ලෙඩට කවි.ඇස් රෝග (නේත්‍ර චිකිත්සා)ගරුඩරාජ වර්තිකයපැරණි පොතේ පාඨය · පිටු 17ගරුඩරාජ නම් වර්තිකය (ගුලි/වැටි) සෑදීම ගැන කවි.ඇස් රෝග (නේත්‍ර චිකිත්සා)නවපටල ගුලිය හා රත්නාදිය ගුලියපැරණි පොතේ පාඨය · පිටු 17–18නවපටල ගුලිය හා රත්නාදිය ගුලිය ගැන කවි.ඇස් රෝග (නේත්‍ර චිකිත්සා)සැම ඇස් ලෙඩට ගුලිය හා අඳුනක්පැරණි පොතේ පාඨය · පිටු 18සියලු ඇස් ලෙඩට ගුලියක් හා අඳුනක් ගැන කවි (පිටපත මෙතැනින් අවසන් වේ).
ගැළපෙන ලිපි හමු නොවීය. වෙනත් වචනයකින් සොයන්න හෝ පෙරහන් ඉවත් කරන්න.
වෛද්‍ය ග්‍රන්ථ
ශ්‍රී ලාංකේය වෛද්‍ය ග්‍රන්ථ
සාරාර්ථ සංග්‍රහය
Sarartha Sangrahaya
ග්‍රන්ථ විස්තරය
භේසජ්ජ මඤ්ජුසා
Bhesajja Manjusa
ග්‍රන්ථ විස්තරය
යෝගාර්ණවය
Yogarnavaya
ග්‍රන්ථ විස්තරය
ප්‍රයෝග රත්නාවලිය
Prayoga Ratnavaliya
ග්‍රන්ථ විස්තරය
වරයෝග සාරය
Varayogasaraya
ග්‍රන්ථ විස්තරය
වෛද්‍ය චින්තාමණී
Vaidya Chintamani
ග්‍රන්ථ විස්තරය
භෛෂජ්‍ය කල්පය
Bhaishajya Kalpaya
ග්‍රන්ථ විස්තරය
සාර සංක්ෂේපය
Sarasankshepaya
ග්‍රන්ථ විස්තරය
යෝගරත්නාකරය
Yogaratnakaraya
ග්‍රන්ථ විස්තරය
රාවණා සම්ප්‍රදායේ ග්‍රන්ථ
අර්ක ප්‍රකාශය
Arka Prakasha
ග්‍රන්ථ විස්තරය
කුමාර තන්ත්‍රය
Kumara Tantra
ග්‍රන්ථ විස්තරය
නාඩි පරීක්ෂාව
Ravana krita Nadi Pariksha
ග්‍රන්ථ විස්තරය
සම්භාව්‍ය ආයුර්වේද හා බෞද්ධ ග්‍රන්ථ
චරක සංහිතාව
Charaka Samhita
6 ලිපි
සුශ්‍රැත සංහිතාව
Sushruta Samhita
1 ලිපි
අෂ්ටාංග හෘදය
Ashtanga Hridaya
2 ලිපි
ධම්මපදය
Dhammapada
1 ලිපි
ඖෂධ සංග්‍රහ හා පාරම්පරික දැනුම
ඉන්දියානු ආයුර්වේද ඖෂධ සංග්‍රහය
Ayurvedic Pharmacopoeia of India
2 ලිපි
ශ්‍රී ලාංකේය පාරම්පරික දැනුම
Sri Lankan traditional knowledge
7 ලිපි
මුද්‍රිත පාරම්පරික වෙද පොත්
ශ්‍රී ලංකාවේ වෛද්‍ය ඉතිහාසයේ සන්ධිස්ථාන
-
ක්‍රි.පූ. 4 සියවස
පණ්ඩුකාභය රජු
මහාවංශයට අනුව රජු සූතිකාගාරයක් සහ රෝගීන් සුවය ලබන ශාලාවක් ඉදි කළේය.
මූලාශ්‍රය: මහාවංශය, 10 වන පරිච්ඡේදය -
ක්‍රි.ව. 4–5 සියවස
බුද්ධදාස රජු
සෑම ගමකම රෝහල් ඉදි කර ඉඩම් පිරිනමා වෛද්‍යවරුන් පත් කළ බවත්, ඇතුන්, අසුන් හා සෙබළුන් සඳහාද වෛද්‍යවරුන් නියම කළ බවත්, රජුම රෝගීන්ට ප්‍රතිකාර කළ බවත් සඳහන් වේ. සාරාර්ථ සංග්‍රහය රජුට ආරෝපණය කෙරේ.
මූලාශ්‍රය: Wikipedia — Buddhadasa of Anuradhapura -
ක්‍රි.ව. 853–887
මිහින්තලේ රෝහල
II වන සේන රජු සමයේ මිහින්තලේ රෝහල් සංකීර්ණය. රෝගියා ඖෂධ තෙල් හා ඖෂධවල ගිල්වා ප්‍රතිකාර කළ මීටර් 2.16ක් පමණ දිග ගල් “බෙහෙත් ඔරුව” අදටත් දැකිය හැක.
මූලාශ්‍රය: Wikipedia — Ancient Mihintale Hospital Complex -
ක්‍රි.ව. 1236–1271
භේසජ්ජ මඤ්ජුසා
II වන පරාක්‍රමබාහු රජු සමයේ පාලි භාෂාවෙන් ලියැවුණු එකම වෛද්‍ය ග්‍රන්ථය ලෙස හැඳින්වෙන භේසජ්ජ මඤ්ජුසාව රචනා විය.
මූලාශ්‍රය: National Library and Documentation Services Board -
1929
දේශීය වෛද්‍ය අධ්‍යාපනය
අද දේශීය වෛද්‍ය ආයතනය (Institute of Indigenous Medicine) ලෙස හැඳින්වෙන ආයතනයේ විද්‍යාල මට්ටමේ දේශීය වෛද්‍ය ඉගැන්වීම ආරම්භ විය.
මූලාශ්‍රය: Wikipedia — Sri Lankan traditional medicine -
අද
ශ්‍රී ලංකා ආයුර්වේද ඖෂධ සංග්‍රහය
Ayurveda Pharmacopoeia of Sri Lanka — නීත්‍යනුකූලව පිළිගත්, නිල වශයෙන් ප්‍රකාශිත මූලාශ්‍රය; අභ්‍යන්තර ඖෂධ 500කට වැඩි ගණනක් ඇතුළත් වේ.
මූලාශ්‍රය: University of Sri Jayewardenepura repository
වෛද්‍ය උපදෙස්: මෙහි ඇති තොරතුරු පාරම්පරික දැනුම සංරක්ෂණය සහ අධ්‍යාපනික අරමුණු සඳහා පමණි — රෝග විනිශ්චයක් හෝ ප්‍රතිකාර නිර්දේශයක් නොවේ. රෝගයකදී, ගැබිනි කාලයේදී, ළමුන් සඳහා හෝ වෙනත් ඖෂධ ගන්නා විට සුදුසුකම් ලත් ආයුර්වේද / දේශීය වෛද්‍යවරයෙකුගේ උපදෙස් ලබාගන්න. හදිසි අවස්ථාවකදී 1990 සුවසැරිය අමතන්න.
© 2026 හෙළ වෛද්‍ය පුස්තකාලය · LankaLuxTravel.com — පාරම්පරික දැනුම සංරක්ෂණය හා අධ්‍යාපනය සඳහා.